
Meldonium -opis
Cytat z V data 8 października, 2026, 11:58 amChociaż często w potocznym obiegu, szczególnie w środowiskach sportowych, meldonium bywa błędnie nazywane peptydem, w rzeczywistości jest to niewielka, syntetyczna cząsteczka – analog strukturalny kwasu gamma-butyrobetainowego (GBB). Jego historia rozpoczęła się w 1970 roku w Łotewskim Instytucie Syntezy Organicznej (wówczas na terenie ZSRR), gdzie substancja ta została opracowana przez profesora Ivarsa Kalviņša. Początkowo meldonium testowano w rolnictwie w celu poprawy wydolności i reprodukcji zwierząt hodowlanych, jednak szybko odkryto jego niezwykły potencjał kardiologiczny. Dziś substancja znana głównie pod nazwą handlową Mildronat jest produkowana przez łotewski koncern farmaceutyczny Grindeks i stanowi jeden z podstawowych leków kardiologicznych w wielu krajach Europy Wschodniej.
Na poziomie komórkowym meldonium działa jako silny modulator metaboliczny, a jego głównym celem jest zmiana sposobu, w jaki komórki – zwłaszcza mięśnia sercowego – pozyskują energię w warunkach niedotlenienia. Substancja ta blokuje enzym o nazwie dioksygenaza gamma-butyrobetainowa (BBOX), co drastycznie hamuje naturalną syntezę L-karnityny w organizmie. Dodatkowo meldonium hamuje transporter OCTN2, ograniczając wchłanianie karnityny z jelit. Wewnątrz mitochondriów spadek poziomu karnityny bezpośrednio ogranicza proces beta-oksydacji kwasów tłuszczowych. Zmusza to komórkę do przestawienia się na glikolizę, czyli spalanie glukozy, co jest zjawiskiem niezwykle korzystnym podczas niedokrwienia (ischemii), ponieważ ten szlak metaboliczny zużywa znacznie mniej tlenu do wyprodukowania tej samej ilości energii (ATP). Zapobiega to również gromadzeniu się toksycznych produktów ubocznych rozpadu tłuszczów. Choć lek jest na ogół dobrze tolerowany, zidentyfikowano szereg potencjalnych i potwierdzonych skutków ubocznych. Należą do nich przede wszystkim tachykardia (przyspieszone bicie serca), pobudzenie i niepokój, problemy trawienne, metaliczny posmak w ustach, bóle głowy, a w rzadkich przypadkach reakcje alergiczne, ogólne osłabienie i eozynofilia.
Aby w pełni zrozumieć działanie tej substancji, warto przyjrzeć się trzem kluczowym nurtom badawczym. Pierwszym z nich są obszerne badania kliniczne z serii MILSS (w tym MILSS I), które oceniały skuteczność meldonium u pacjentów ze stabilną dusznicą bolesną oraz przewlekłą niewydolnością serca. Były to randomizowane, kontrolowane placebo badania, z których najważniejszym wnioskiem było udowodnienie, że meldonium w sposób zależny od dawki poprawia krążenie obwodowe oraz zwiększa tolerancję wysiłkową u pacjentów obciążonych kardiologicznie.
Drugim fascynującym przykładem jest przedkliniczne badanie z 2021 roku (Savic i wsp.), którego celem była ocena metabolizmu w sercach szczurów z cukrzycą. Korzystając z zaawansowanej metodologii hiperpolaryzowanego rezonansu magnetycznego, badacze śledzili przepływ metabolitów in vivo. Odkryli, że podanie meldonium znacząco zwiększyło aktywność dehydrogenazy pirogronianowej, co przełożyło się na wyższe zużycie glukozy przez serce i znacznie szybszą regenerację narządu po epizodzie niedokrwiennym.
Trzeci obszar to badania przedkliniczne dotyczące skrajnego wyczerpania fizycznego. W modelach, w których gryzonie zmuszano do wyczerpującego pływania lub biegu, analizowano markery stresu oksydacyjnego. Analiza wykazała, że meldonium zapobiegało spadkowi poziomu dysmutazy ponadtlenkowej (ochronnego antyoksydantu), obniżało poziom kaspazy-3 (białka odpowiedzialnego za śmierć komórek) i o niemal 40% redukowało uszkodzenia mitochondrialnego DNA w sercu i płucach. Dowiodło to jego potężnych właściwości kardioprotekcyjnych, choć niekoniecznie przekładało się to na bezpośredni wzrost siły mięśniowej.
Dawkowanie meldonium różni się drastycznie w zależności od organizmu i celu terapii. W badaniach na ludziach oraz w kardiologii klinicznej (a do 2016 roku także w suplementacji sportowej) standardowe dawki wynosiły zazwyczaj od 500 mg do 1000 mg na dobę. W modelach zwierzęcych rozbieżności są znacznie większe. W eksperymentach oceniających parametry farmakokinetyczne u koni stosowano jednorazowe dawki rzędu 3.5 do 21.4 mg/kg masy ciała. Z kolei w badaniach na szczurach, dotyczących silnego stresu fizjologicznego czy modelowania sepsy, stosowano przewlekle dawki od 60 mg/kg aż do 300 mg/kg dziennie. Bezpieczeństwo toksykologiczne preparatu jest przy tym bardzo wysokie – dawka śmiertelna (LD50) u szczurów i psów przekracza 5000 mg/kg.
Z perspektywy farmakologicznej meldonium wchodzi w ciekawe interakcje. Wykazuje wyraźną synergię z wieloma lekami obniżającymi ciśnienie krwi (np. lisinoprilem), a terapia skojarzona skutkuje znacznie większą poprawą wydolności krążeniowej i jakości życia pacjentów z niewydolnością serca niż stosowanie samego leku na nadciśnienie. Meldonium nasila również działanie glikozydów nasercowych i leków rozszerzających naczynia wieńcowe. Z drugiej strony, na poziomie komórkowym występuje bezpośredni konflikt mechanistyczny z suplementami zawierającymi L-karnitynę. Ponieważ celem meldonium jest obniżenie puli karnityny w celu zatrzymania utleniania kwasów tłuszczowych, jednoczesne przyjmowanie L-karnityny znosiłoby ochronny efekt przesunięcia metabolizmu w stronę glikolizy, stanowiąc klasyczny antagonizm funkcjonalny.
Mimo ugruntowanej pozycji w takich państwach jak Łotwa, Rosja, Ukraina czy Gruzja, aktualny status regulacyjny meldonium na rynkach zachodnich pozostaje niezmienny – lek ten nie posiada zatwierdzenia ani amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA), ani Europejskiej Agencji Leków (EMA). Przewidywane ramy czasowe dla oficjalnej rejestracji meldonium w tych regionach praktycznie nie istnieją. Wynika to z faktu, że producent (Grindeks) nie planuje w najbliższym czasie wielomilionowych inwestycji w rygorystyczne badania kliniczne III fazy wymagane przez zachodnich regulatorów. Wygasłe prawa patentowe, potencjalna konkurencja ze strony tanich leków generycznych oraz ogromne kontrowersje wizerunkowe po wpisaniu meldonium na listę substancji zakazanych przez Światową Agencję Antydopingową (WADA) w 2016 roku sprawiają, że wejście na rynek amerykański czy zachodnioeuropejski jest ekonomicznie nieopłacalne. Substancja ta pozostanie zatem medycznym standardem Wschodu i kontrowersyjną, niezarejestrowaną ciekawostką na Zachodzie.
Chociaż często w potocznym obiegu, szczególnie w środowiskach sportowych, meldonium bywa błędnie nazywane peptydem, w rzeczywistości jest to niewielka, syntetyczna cząsteczka – analog strukturalny kwasu gamma-butyrobetainowego (GBB). Jego historia rozpoczęła się w 1970 roku w Łotewskim Instytucie Syntezy Organicznej (wówczas na terenie ZSRR), gdzie substancja ta została opracowana przez profesora Ivarsa Kalviņša. Początkowo meldonium testowano w rolnictwie w celu poprawy wydolności i reprodukcji zwierząt hodowlanych, jednak szybko odkryto jego niezwykły potencjał kardiologiczny. Dziś substancja znana głównie pod nazwą handlową Mildronat jest produkowana przez łotewski koncern farmaceutyczny Grindeks i stanowi jeden z podstawowych leków kardiologicznych w wielu krajach Europy Wschodniej.
Na poziomie komórkowym meldonium działa jako silny modulator metaboliczny, a jego głównym celem jest zmiana sposobu, w jaki komórki – zwłaszcza mięśnia sercowego – pozyskują energię w warunkach niedotlenienia. Substancja ta blokuje enzym o nazwie dioksygenaza gamma-butyrobetainowa (BBOX), co drastycznie hamuje naturalną syntezę L-karnityny w organizmie. Dodatkowo meldonium hamuje transporter OCTN2, ograniczając wchłanianie karnityny z jelit. Wewnątrz mitochondriów spadek poziomu karnityny bezpośrednio ogranicza proces beta-oksydacji kwasów tłuszczowych. Zmusza to komórkę do przestawienia się na glikolizę, czyli spalanie glukozy, co jest zjawiskiem niezwykle korzystnym podczas niedokrwienia (ischemii), ponieważ ten szlak metaboliczny zużywa znacznie mniej tlenu do wyprodukowania tej samej ilości energii (ATP). Zapobiega to również gromadzeniu się toksycznych produktów ubocznych rozpadu tłuszczów. Choć lek jest na ogół dobrze tolerowany, zidentyfikowano szereg potencjalnych i potwierdzonych skutków ubocznych. Należą do nich przede wszystkim tachykardia (przyspieszone bicie serca), pobudzenie i niepokój, problemy trawienne, metaliczny posmak w ustach, bóle głowy, a w rzadkich przypadkach reakcje alergiczne, ogólne osłabienie i eozynofilia.
Aby w pełni zrozumieć działanie tej substancji, warto przyjrzeć się trzem kluczowym nurtom badawczym. Pierwszym z nich są obszerne badania kliniczne z serii MILSS (w tym MILSS I), które oceniały skuteczność meldonium u pacjentów ze stabilną dusznicą bolesną oraz przewlekłą niewydolnością serca. Były to randomizowane, kontrolowane placebo badania, z których najważniejszym wnioskiem było udowodnienie, że meldonium w sposób zależny od dawki poprawia krążenie obwodowe oraz zwiększa tolerancję wysiłkową u pacjentów obciążonych kardiologicznie.
Drugim fascynującym przykładem jest przedkliniczne badanie z 2021 roku (Savic i wsp.), którego celem była ocena metabolizmu w sercach szczurów z cukrzycą. Korzystając z zaawansowanej metodologii hiperpolaryzowanego rezonansu magnetycznego, badacze śledzili przepływ metabolitów in vivo. Odkryli, że podanie meldonium znacząco zwiększyło aktywność dehydrogenazy pirogronianowej, co przełożyło się na wyższe zużycie glukozy przez serce i znacznie szybszą regenerację narządu po epizodzie niedokrwiennym.
Trzeci obszar to badania przedkliniczne dotyczące skrajnego wyczerpania fizycznego. W modelach, w których gryzonie zmuszano do wyczerpującego pływania lub biegu, analizowano markery stresu oksydacyjnego. Analiza wykazała, że meldonium zapobiegało spadkowi poziomu dysmutazy ponadtlenkowej (ochronnego antyoksydantu), obniżało poziom kaspazy-3 (białka odpowiedzialnego za śmierć komórek) i o niemal 40% redukowało uszkodzenia mitochondrialnego DNA w sercu i płucach. Dowiodło to jego potężnych właściwości kardioprotekcyjnych, choć niekoniecznie przekładało się to na bezpośredni wzrost siły mięśniowej.
Dawkowanie meldonium różni się drastycznie w zależności od organizmu i celu terapii. W badaniach na ludziach oraz w kardiologii klinicznej (a do 2016 roku także w suplementacji sportowej) standardowe dawki wynosiły zazwyczaj od 500 mg do 1000 mg na dobę. W modelach zwierzęcych rozbieżności są znacznie większe. W eksperymentach oceniających parametry farmakokinetyczne u koni stosowano jednorazowe dawki rzędu 3.5 do 21.4 mg/kg masy ciała. Z kolei w badaniach na szczurach, dotyczących silnego stresu fizjologicznego czy modelowania sepsy, stosowano przewlekle dawki od 60 mg/kg aż do 300 mg/kg dziennie. Bezpieczeństwo toksykologiczne preparatu jest przy tym bardzo wysokie – dawka śmiertelna (LD50) u szczurów i psów przekracza 5000 mg/kg.
Z perspektywy farmakologicznej meldonium wchodzi w ciekawe interakcje. Wykazuje wyraźną synergię z wieloma lekami obniżającymi ciśnienie krwi (np. lisinoprilem), a terapia skojarzona skutkuje znacznie większą poprawą wydolności krążeniowej i jakości życia pacjentów z niewydolnością serca niż stosowanie samego leku na nadciśnienie. Meldonium nasila również działanie glikozydów nasercowych i leków rozszerzających naczynia wieńcowe. Z drugiej strony, na poziomie komórkowym występuje bezpośredni konflikt mechanistyczny z suplementami zawierającymi L-karnitynę. Ponieważ celem meldonium jest obniżenie puli karnityny w celu zatrzymania utleniania kwasów tłuszczowych, jednoczesne przyjmowanie L-karnityny znosiłoby ochronny efekt przesunięcia metabolizmu w stronę glikolizy, stanowiąc klasyczny antagonizm funkcjonalny.
Mimo ugruntowanej pozycji w takich państwach jak Łotwa, Rosja, Ukraina czy Gruzja, aktualny status regulacyjny meldonium na rynkach zachodnich pozostaje niezmienny – lek ten nie posiada zatwierdzenia ani amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA), ani Europejskiej Agencji Leków (EMA). Przewidywane ramy czasowe dla oficjalnej rejestracji meldonium w tych regionach praktycznie nie istnieją. Wynika to z faktu, że producent (Grindeks) nie planuje w najbliższym czasie wielomilionowych inwestycji w rygorystyczne badania kliniczne III fazy wymagane przez zachodnich regulatorów. Wygasłe prawa patentowe, potencjalna konkurencja ze strony tanich leków generycznych oraz ogromne kontrowersje wizerunkowe po wpisaniu meldonium na listę substancji zakazanych przez Światową Agencję Antydopingową (WADA) w 2016 roku sprawiają, że wejście na rynek amerykański czy zachodnioeuropejski jest ekonomicznie nieopłacalne. Substancja ta pozostanie zatem medycznym standardem Wschodu i kontrowersyjną, niezarejestrowaną ciekawostką na Zachodzie.
Cytat z vvril data 8 października, 2026, 2:10 pmNiedługo uzupełnię, jestem w trakcie pisania 😉 ... zrozumienie mechanizmu działania na poziomie biochemii komórki/mitochondrium to klucz do ogarnięcia działania większości środków : mots c ss31 kardaryna sr9001 bam dnp hipoxen , ciężki temat
Niedługo uzupełnię, jestem w trakcie pisania 😉 ... zrozumienie mechanizmu działania na poziomie biochemii komórki/mitochondrium to klucz do ogarnięcia działania większości środków : mots c ss31 kardaryna sr9001 bam dnp hipoxen , ciężki temat
Cytat z vvril data 8 października, 2026, 3:17 pm
Mitochondrium to organellum komórkowe odpowiedzialne za produkowanie energii w postaci ATP, poprzez oddychanie komórkowe.
Podczas wysiłku fizycznego w pierwszej kolejności substratem do produkcji energii jest fosfokreatyna – wysiłek do 10 sekund (sprint 60-100m, podnoszenie ciężarów).
10 sekund-2 minuty intensywnego wysiłku – glikoliza beztlenowa - powstaje mleczan.
Powyżej 2 minut – system tlenowy- glikogen/węglowodany+ wolne kwasy tłuszczowe – w różnych proporcjach w zależności od wielu czynników między innymi czasu trwania wysiłku
W procesie oddychania komórkowego zachodzi pozyskiwanie substratów do produkcji ATP, są to produkty metabolizmu glukozy oraz kwasów tłuszczowych.
Szlakiem oddychania komórkowego jest cykl Krebsa, gdzie glukoza włączana jest jako pirogronian, a kwasy tłuszczowe jako acetylo-CoA .
Tłuszcz zapasowy proces hydrolizy-> kwasy tłuszczowe + glicerol
Kwasy tłuszczowe+Koenzym A -> AcetyloCoA
AcetyloCoA musi zostać przeniesiony do wnętrza mitochondrium żeby ulec dalszemu utlenieniu w procesie beta oksydacji. Niezbędna w tym procesie jest Karnityna, która przyłącza grupę acetylową i jako acylokarnityna wnika wewnątrz mitochondrium.
Synteza L-Karnityny
L-karnityna jest syntezowana z lizyny i metioniny, większość produktu magazynowana jest w mięśniach szkieletowych oraz mięśniu sercowym. W ostatnim etapie syntezy –bierze udział enzym dioksygenaza gamma-butyrylobetainy (BBD; EC. 1.14.11.1).
Jednak jedynie w nerkach, wątrobie i mózgu butyrylobetaina jest przekształcana do L-karnityny. Jest to możliwe dzięki występowaniu w tych narządach enzymu BBD.
Podsumowując: l-karnityna jest niezbędna do efektywnego wykorzystania tłuszczu jako materiału energetycznego- także podczas wysiłku fizycznego – wysiłek tlenowy.
Dysfunkcje mitochondriów powiązane są z wieloma jednostkami chorobowymi
Wiele substancji używanych jako środki podnoszące wydolność (PED) pośrednio lub bezpośrednio jest związana z funkcjonowaniem mitochondriów:
Agoniści PPARδ (Kardaryna)
Mitochondrialne Uncoupler-y (BAM, DNP)
Regulatory mitochondrialne (MOTS-C SS31)
Inne (NAD, 5-Amino-1MQ)
MELDONIUM
Substancja chemiczna z grupy betain, Łotewski Instytut Syntezy Organicznej w latach 70, niezatwierdzona przez FDA – stosowana głównie w Europie wschodniej i Rosji . Zarejestrowana w chorobach układu sercowo-naczyniowego: niedokrwienie mięśnia sercowego, rekonwalescencji i zwiększaniu zdolności wysiłkowych po zawale mięśnia sercowego, przy przewlekłej niewydolności serca, przy stanach arytmicznych.
Podczas Igrzysk Olimpijskich w 2015 roku w Baku wykryto 66 przypadków używania Meldonium, a 23 sportowców oficjalnie przyznało że stosowało tą substancję.
W 2016 roku wpisana na listę WADA, jeden z najczęściej stosowanych środków dopingujących wśród sportowców. Według Anti-Doping Database – 210 wykrytych przypadków. Maria Szarapova – Autralian Open 2016.
Mechanizm działania
Hamowanie hydroksylazy gamma butyrobetainy co powoduję spadek ilości L-karnityny w osoczu i wzrost aktywności preoksysomów w cytozolu. Dodatkowo zwiększa wydalanie L-karnityny z moczem.
Zmniejsza to proces Beta-oksydacji kwasów tłuszczowych i prowadzi do zwiększonej glikolizy – w warunkach niedotlenienia (niedokrwienie inne jednostki chorobowe) glikoliza może zachodzić beztlenowo/ z mniejszym udziałem tlenu – efektywniejsza droga do produkcji ATP. Beta oksydacja kwasów tłuszczowych wymaga obecności tlenu.
W momencie kiedy ilość tlenu jest odpowiednia – do 70% energii wytwarzanej jest na drodze fosforylacji oksydacyjnej. W przypadku hipoksji , która może być spowodowana stanami patologicznymi takimi jak choroba niedokrwienna serca lub intensywnym wysiłkiem fizycznym następuje gromadzenie się szkodliwych metabolitów jak acylokarnitna – która jest traktowana jako marker zwiększający ryzyko śmiertelności przy schorzeniach sercowo-naczyniowych.
Meldonium zmniejsza B-oksydacje kwasów tłuszczowych w mitochondriach – a stymuluje oksydacje kwasów tłuszczowych przez peroksysomy w cytozolu – zmniejsza się stężenie acylokarnityny.
Meldonium wpływa pośrednio na uwalnianie tlenku azotu przez śródbłonek naczyniowy co prowadzi do lepszego dotlenienia tkanek i może skutkować obniżeniem ciśnienia krwi i rozszerzenia naczyń krwionośnych.
Na poziomie jelitowym M. hamuje przekształcanie L-karnityny w Trimetyloaminę pod wpływem flory jelitowej, który jest prekursorem N-tlenku trimetyloaminy, który jest aktywatorem szlaków prozapalnych.
Meldonium stosowane jest cyklicznie; podczas stosowania zwiększa wydajność w użyciu glukozy jako materiału do produkcji energii – podczas okresu odstawienia użycie wolnych kwasów tłuszczowych wraca do normy. Postulowany mechanizm to trening komórki i optymalizacja produkcji energii, co ma, na poziomie komórkowym, zwiększać przeżywalność komórek. Teoretycznie efektem powinna być przyśpieszona regeneracja powysiłkowa oraz zwiększenie wytrzymałości.
Postuluje się działanie neuroprotekcyjne i prokognitywne preparatu, co może mieć związek z hamowaniem stresu oksydacyjnego. Obserwowano zmniejszenie dolegliwości lękowych i spadek nasilenia epizodów depresyjnych oraz zwiększenie motywacji u osób badanych co może mieć związek z modulowaniem neuroprzekaźników oraz uwrażliwianiem receptorów Beta adrenergicznych. Sugerowano możliwe zastosowanie przy ADHD u dzieci i młodzieży.
Praktycznie nie ma anglojęzycznych badań na ludziach potwierdzających pozytywne działanie na psychikę; są to badania na zwierzętach lub słabej jakości niestandaryzowane, z nielicznymi grupami badanymi – na ludziach.
Niektóre badania sugerują skuteczność M w leczeniu zaburzeń związanych z nadużywaniem substancji uzależniających, zmniejszaniu objawów odstawiennych oraz redukują liczbę nawrotów po zakończonej terapii odwykowej. Odnotowano pozytywny wpływ po zatruciu alkoholem oraz łagodzi uszkodzenia układu nerwowego wywołane przewlekłym zatruciem etanolem.
W pojedyńczym badaniu na knurach, gdzie podawano 2g/d. przez 90 dni zaobserwowano wzrost poziomu testosteronu oraz ruchliwości plemników 😀
Potencjalne zastosowanie u sportowców
Serce sportowca
Potocznie określa się tak zmiany w funkcjonowaniu układu sercowo-naczyniowego u osób uprawiających wyczynowo sporty wytrzymałościowe, objawia się on:
-bradykardią (niskim tętnem spoczynkowym 30-50) spowodowaną stymulacją nerwu błędnego oraz wzrostem ekonomii pracy serca
-przerostem mięśnia sercowego
-niemiarowością zatokową serca
U osób zdrowych taki stan uważa się za patologiczny , u osób wytrenowanych są to zmiany adaptacyjne.
Czasami u osób aktywnych fizycznie trudno zróżnicować zmiany adaptacyjne od zmian patologicznych – występowały nieliczne przypadki nagłych zgonów sercowych u sportowców na poziomie amatorskim jak i zawodowym.
Dysfunkcja mitochondrialna (mtD) wywołana wysiłkiem fizyczny
W warunkach nadmiernego stresu lub stanów patologicznych mitochondria mogą utracić częściowo funkcję co prowadzi do zmniejszenia możliwości produkcji energii, nadwyżki reaktywnych form tlenu oraz upośledzenia zużycia tlenu (fosforylacja oksydacyjna). Patofizjologia tej jednostki nie jest jasna jednak zakłada się że zarówno wyczerpujący wysiłek fizyczny jak i choroby neurodegradacyjne mogą zaburzyć homeostazę.
Co ciekawe brak aktywności fizycznej również może powodować mtD; hipotetycznie największe zagrożenie może powodować sytuacja nagłego przejścia z trybu siedzącego do forsownych ćwiczeń fizycznych.
Cytat
„St Clair Gibson i wsp. 1 byli prawdopodobnie pierwszymi, którzy opisali ciężką chorobę mięśniową wywołaną wysiłkiem fizycznym u zawodowego biegacza przełajowego. Autorzy opisali zagadkowy przypadek pozornie zdrowego młodego, wysportowanego mężczyzny, u którego długotrwały, wyczerpujący wysiłek fizyczny spowodował trwałe uszkodzenie mitochondriów mięśni szkieletowych, czemu towarzyszył postępujący spadek wydolności biegowej. Różne nieprawidłowości strukturalne i funkcjonalne organelli obejmowały duże, spuchnięte mitochondria z gęstymi macierzami i grubymi, nieprawidłowymi grzebieniami, nierównomierny rozkład mitochondriów z zrazikową podsarkolemmalną agregacją mitochondriów oraz upośledzoną aktywność syntazy cytrynianowej, enzymu markera mitochondrialnego. Fakt, że odkrycia dotyczyły wyłącznie mięśni kończyn dolnych, wskazuje, że nie była to miopatia mitochondrialna ani toksyczność mitochondrialna wywołana lekami, ale raczej konsekwencja nadmiernego wysiłku fizycznego. Kilka kolejnych badań opisało różne markery trwałego uszkodzenia mitochondriów wywołanego nadmiernym wysiłkiem fizycznym”
HIPOTEZA
U osób uprawiających sport wyczynowy wdrożenie odpowiedniej kuracji Meldonium może przynieść korzyści zdrowotne. Pytanie w jakich dawkach i jak długo – pozostaje otwarte.
Badania na ludziach zdrowych
Istnieje bardzo mało badań na zdrowych ludziach/sportowcach ;
- Badanie przeprowadzone z udziałem siedmiu judoków z reprezentacji Georgii, którzy stosowali meldonium w dawce 250 mg doustnie cztery razy dziennie przez 20 dni, wykazało, że meldonium może zwiększać wydolność fizyczną. Jednakże metodologia była stosunkowo niskiej jakości ze względu na małą liczebność próby, zastosowaną dawkę i inne czynniki
- 2-3 tygodnie przed zawodami podawanie 2g/ dobę zwiększyło wydolność sportowców (badanie na Litwie- nieosiągalny fulltext )
- Goloborodko i Razinkin (2021) – jedyne badanie kontrolowane placebo u zdrowych sportowców (20 biathlonistów i biegaczy narciarskich, 15 dni).
W grupie meldonium obserwowano spadek VO₂max i nastroju, więc badanie nie wykazało poprawy wydolności. Niejednorodna grupa – różne VO2max, krótki czas – przyjmuje się że minimalny czas efektywnego działania to 3 tygodnie.
- Badanie porównawcze z L-Karnityną u sportowców (siatkarze –grupa 12 os, wioślarze grupa 56 os) – meldonium wpływało lepiej na zwiększanie wytrzymałości. Zasugerowano zastosowanie do zwiększania wydolności bezpośrednio przed zawodami (badanie w ZSRR )
Bezpieczeństwo i toksykologia
Środek ma wysoki profil bezpieczeństwa – nie zarejestrowano żadnego przypadku ostrego zatrucia u ludzi.
Dawka śmiertelna dla szczurów/psów szacowana jest na powyżej 5g/kg masy ciała. Według innych źródeł oszacowano LD50 dla szczurów jako większą niż 20g/kg m.c.
Trzeba mieć na uwadze, że badania toksykologiczne na ludziach są ograniczone. W karcie charakterystyki wyszczególniono : spadek ciśnienia krwi, reakcje alergiczne , problemy żołądkowo-jelitowe, bradykardia, eozynofilia.
Hipotetyczne szkodliwe działanie podczas stosowania u zdrowych ludzi:
- Zmniejszenie poziomu Koenzymu A , który bierze udział w wielu procesach np. w detoksykacji w wątrobie.
- Zmniejszenie poziomu L-karnityny w organizmie, która u osób zdrowych ma właściwości antyoksydacyjne i kardioprotekcyjne
- Efekt odstawienny: zgłaszano przypadki braku energii oraz nastroju po zakończonej kuracji lekiem u osób zdrowych- przyczyną może być konieczność przestawienia się na poprzedni system pozyskiwania energii wymagający większego zużycia tlenu.
- Długotrwałe podawanie doustne powoduje negatywne zmiany w florze bakteryjnej jelit (wzrost bakterii z grupy Proteobacteria, w modelu zwierzęcym)
- Długotrwałem podawanie=zmiany w ekspresji genów w wątrobie, sercu, mózgu oraz zmiany behawioralne. (model zwierzęcy)
- Kobiety są bardziej narażone na potencjalne przedawkowanie substancji – w badaniach klinicznych – wyższe stężenie w osoczu oraz wolniejsze wydalanie.
- Potencjalne zagrożenia dla sportowców wytrzymałościowych: zwiększenie wykorzystania glukozy i glikogenu podczas wysiłku fizycznego może przyśpieszyć zmęczenie –zanim nastąpią oczekiwane adaptacje. Przy krótkoterminowym zastosowaniu- upośledzenie beta oksydacji.
PODSUMOWANIE
Meldonium jest molekułą o wielokierunkowym działaniu. Brakuje badań krótko jak i długoterminowych – zwłaszcza na zdrowych, aktywnych fizycznie ludziach. Profil bezpieczeństwa jest wysoki.(przy krótkotrwałym użytkowaniu( Stosowanie jako doping jest niejako efektem popularności tego środka i ekstrapolacji wyników badań na zwierzętach na ludzi a potencjał ergogeniczny jest nadal niepotwierdzony, mimo wielu prawdopodobnych mechanizmów.

Mitochondrium to organellum komórkowe odpowiedzialne za produkowanie energii w postaci ATP, poprzez oddychanie komórkowe.
Podczas wysiłku fizycznego w pierwszej kolejności substratem do produkcji energii jest fosfokreatyna – wysiłek do 10 sekund (sprint 60-100m, podnoszenie ciężarów).
10 sekund-2 minuty intensywnego wysiłku – glikoliza beztlenowa - powstaje mleczan.
Powyżej 2 minut – system tlenowy- glikogen/węglowodany+ wolne kwasy tłuszczowe – w różnych proporcjach w zależności od wielu czynników między innymi czasu trwania wysiłku
W procesie oddychania komórkowego zachodzi pozyskiwanie substratów do produkcji ATP, są to produkty metabolizmu glukozy oraz kwasów tłuszczowych.
Szlakiem oddychania komórkowego jest cykl Krebsa, gdzie glukoza włączana jest jako pirogronian, a kwasy tłuszczowe jako acetylo-CoA .
Tłuszcz zapasowy proces hydrolizy-> kwasy tłuszczowe + glicerol
Kwasy tłuszczowe+Koenzym A -> AcetyloCoA
AcetyloCoA musi zostać przeniesiony do wnętrza mitochondrium żeby ulec dalszemu utlenieniu w procesie beta oksydacji. Niezbędna w tym procesie jest Karnityna, która przyłącza grupę acetylową i jako acylokarnityna wnika wewnątrz mitochondrium.
Synteza L-Karnityny
L-karnityna jest syntezowana z lizyny i metioniny, większość produktu magazynowana jest w mięśniach szkieletowych oraz mięśniu sercowym. W ostatnim etapie syntezy –bierze udział enzym dioksygenaza gamma-butyrylobetainy (BBD; EC. 1.14.11.1).
Jednak jedynie w nerkach, wątrobie i mózgu butyrylobetaina jest przekształcana do L-karnityny. Jest to możliwe dzięki występowaniu w tych narządach enzymu BBD.
Podsumowując: l-karnityna jest niezbędna do efektywnego wykorzystania tłuszczu jako materiału energetycznego- także podczas wysiłku fizycznego – wysiłek tlenowy.
Dysfunkcje mitochondriów powiązane są z wieloma jednostkami chorobowymi
Wiele substancji używanych jako środki podnoszące wydolność (PED) pośrednio lub bezpośrednio jest związana z funkcjonowaniem mitochondriów:
Agoniści PPARδ (Kardaryna)
Mitochondrialne Uncoupler-y (BAM, DNP)
Regulatory mitochondrialne (MOTS-C SS31)
Inne (NAD, 5-Amino-1MQ)
MELDONIUM

Substancja chemiczna z grupy betain, Łotewski Instytut Syntezy Organicznej w latach 70, niezatwierdzona przez FDA – stosowana głównie w Europie wschodniej i Rosji . Zarejestrowana w chorobach układu sercowo-naczyniowego: niedokrwienie mięśnia sercowego, rekonwalescencji i zwiększaniu zdolności wysiłkowych po zawale mięśnia sercowego, przy przewlekłej niewydolności serca, przy stanach arytmicznych.
Podczas Igrzysk Olimpijskich w 2015 roku w Baku wykryto 66 przypadków używania Meldonium, a 23 sportowców oficjalnie przyznało że stosowało tą substancję.
W 2016 roku wpisana na listę WADA, jeden z najczęściej stosowanych środków dopingujących wśród sportowców. Według Anti-Doping Database – 210 wykrytych przypadków. Maria Szarapova – Autralian Open 2016.
Mechanizm działania
Hamowanie hydroksylazy gamma butyrobetainy co powoduję spadek ilości L-karnityny w osoczu i wzrost aktywności preoksysomów w cytozolu. Dodatkowo zwiększa wydalanie L-karnityny z moczem.
Zmniejsza to proces Beta-oksydacji kwasów tłuszczowych i prowadzi do zwiększonej glikolizy – w warunkach niedotlenienia (niedokrwienie inne jednostki chorobowe) glikoliza może zachodzić beztlenowo/ z mniejszym udziałem tlenu – efektywniejsza droga do produkcji ATP. Beta oksydacja kwasów tłuszczowych wymaga obecności tlenu.
W momencie kiedy ilość tlenu jest odpowiednia – do 70% energii wytwarzanej jest na drodze fosforylacji oksydacyjnej. W przypadku hipoksji , która może być spowodowana stanami patologicznymi takimi jak choroba niedokrwienna serca lub intensywnym wysiłkiem fizycznym następuje gromadzenie się szkodliwych metabolitów jak acylokarnitna – która jest traktowana jako marker zwiększający ryzyko śmiertelności przy schorzeniach sercowo-naczyniowych.
Meldonium zmniejsza B-oksydacje kwasów tłuszczowych w mitochondriach – a stymuluje oksydacje kwasów tłuszczowych przez peroksysomy w cytozolu – zmniejsza się stężenie acylokarnityny.
Meldonium wpływa pośrednio na uwalnianie tlenku azotu przez śródbłonek naczyniowy co prowadzi do lepszego dotlenienia tkanek i może skutkować obniżeniem ciśnienia krwi i rozszerzenia naczyń krwionośnych.
Na poziomie jelitowym M. hamuje przekształcanie L-karnityny w Trimetyloaminę pod wpływem flory jelitowej, który jest prekursorem N-tlenku trimetyloaminy, który jest aktywatorem szlaków prozapalnych.
Meldonium stosowane jest cyklicznie; podczas stosowania zwiększa wydajność w użyciu glukozy jako materiału do produkcji energii – podczas okresu odstawienia użycie wolnych kwasów tłuszczowych wraca do normy. Postulowany mechanizm to trening komórki i optymalizacja produkcji energii, co ma, na poziomie komórkowym, zwiększać przeżywalność komórek. Teoretycznie efektem powinna być przyśpieszona regeneracja powysiłkowa oraz zwiększenie wytrzymałości.
Postuluje się działanie neuroprotekcyjne i prokognitywne preparatu, co może mieć związek z hamowaniem stresu oksydacyjnego. Obserwowano zmniejszenie dolegliwości lękowych i spadek nasilenia epizodów depresyjnych oraz zwiększenie motywacji u osób badanych co może mieć związek z modulowaniem neuroprzekaźników oraz uwrażliwianiem receptorów Beta adrenergicznych. Sugerowano możliwe zastosowanie przy ADHD u dzieci i młodzieży.
Praktycznie nie ma anglojęzycznych badań na ludziach potwierdzających pozytywne działanie na psychikę; są to badania na zwierzętach lub słabej jakości niestandaryzowane, z nielicznymi grupami badanymi – na ludziach.
Niektóre badania sugerują skuteczność M w leczeniu zaburzeń związanych z nadużywaniem substancji uzależniających, zmniejszaniu objawów odstawiennych oraz redukują liczbę nawrotów po zakończonej terapii odwykowej. Odnotowano pozytywny wpływ po zatruciu alkoholem oraz łagodzi uszkodzenia układu nerwowego wywołane przewlekłym zatruciem etanolem.
W pojedyńczym badaniu na knurach, gdzie podawano 2g/d. przez 90 dni zaobserwowano wzrost poziomu testosteronu oraz ruchliwości plemników 😀

Potencjalne zastosowanie u sportowców
Serce sportowca
Potocznie określa się tak zmiany w funkcjonowaniu układu sercowo-naczyniowego u osób uprawiających wyczynowo sporty wytrzymałościowe, objawia się on:
-bradykardią (niskim tętnem spoczynkowym 30-50) spowodowaną stymulacją nerwu błędnego oraz wzrostem ekonomii pracy serca
-przerostem mięśnia sercowego
-niemiarowością zatokową serca
U osób zdrowych taki stan uważa się za patologiczny , u osób wytrenowanych są to zmiany adaptacyjne.
Czasami u osób aktywnych fizycznie trudno zróżnicować zmiany adaptacyjne od zmian patologicznych – występowały nieliczne przypadki nagłych zgonów sercowych u sportowców na poziomie amatorskim jak i zawodowym.
Dysfunkcja mitochondrialna (mtD) wywołana wysiłkiem fizyczny
W warunkach nadmiernego stresu lub stanów patologicznych mitochondria mogą utracić częściowo funkcję co prowadzi do zmniejszenia możliwości produkcji energii, nadwyżki reaktywnych form tlenu oraz upośledzenia zużycia tlenu (fosforylacja oksydacyjna). Patofizjologia tej jednostki nie jest jasna jednak zakłada się że zarówno wyczerpujący wysiłek fizyczny jak i choroby neurodegradacyjne mogą zaburzyć homeostazę.
Co ciekawe brak aktywności fizycznej również może powodować mtD; hipotetycznie największe zagrożenie może powodować sytuacja nagłego przejścia z trybu siedzącego do forsownych ćwiczeń fizycznych.
Cytat
„St Clair Gibson i wsp. 1 byli prawdopodobnie pierwszymi, którzy opisali ciężką chorobę mięśniową wywołaną wysiłkiem fizycznym u zawodowego biegacza przełajowego. Autorzy opisali zagadkowy przypadek pozornie zdrowego młodego, wysportowanego mężczyzny, u którego długotrwały, wyczerpujący wysiłek fizyczny spowodował trwałe uszkodzenie mitochondriów mięśni szkieletowych, czemu towarzyszył postępujący spadek wydolności biegowej. Różne nieprawidłowości strukturalne i funkcjonalne organelli obejmowały duże, spuchnięte mitochondria z gęstymi macierzami i grubymi, nieprawidłowymi grzebieniami, nierównomierny rozkład mitochondriów z zrazikową podsarkolemmalną agregacją mitochondriów oraz upośledzoną aktywność syntazy cytrynianowej, enzymu markera mitochondrialnego. Fakt, że odkrycia dotyczyły wyłącznie mięśni kończyn dolnych, wskazuje, że nie była to miopatia mitochondrialna ani toksyczność mitochondrialna wywołana lekami, ale raczej konsekwencja nadmiernego wysiłku fizycznego. Kilka kolejnych badań opisało różne markery trwałego uszkodzenia mitochondriów wywołanego nadmiernym wysiłkiem fizycznym”

HIPOTEZA
U osób uprawiających sport wyczynowy wdrożenie odpowiedniej kuracji Meldonium może przynieść korzyści zdrowotne. Pytanie w jakich dawkach i jak długo – pozostaje otwarte.
Badania na ludziach zdrowych
Istnieje bardzo mało badań na zdrowych ludziach/sportowcach ;
- Badanie przeprowadzone z udziałem siedmiu judoków z reprezentacji Georgii, którzy stosowali meldonium w dawce 250 mg doustnie cztery razy dziennie przez 20 dni, wykazało, że meldonium może zwiększać wydolność fizyczną. Jednakże metodologia była stosunkowo niskiej jakości ze względu na małą liczebność próby, zastosowaną dawkę i inne czynniki
- 2-3 tygodnie przed zawodami podawanie 2g/ dobę zwiększyło wydolność sportowców (badanie na Litwie- nieosiągalny fulltext )
- Goloborodko i Razinkin (2021) – jedyne badanie kontrolowane placebo u zdrowych sportowców (20 biathlonistów i biegaczy narciarskich, 15 dni).
W grupie meldonium obserwowano spadek VO₂max i nastroju, więc badanie nie wykazało poprawy wydolności. Niejednorodna grupa – różne VO2max, krótki czas – przyjmuje się że minimalny czas efektywnego działania to 3 tygodnie.
- Badanie porównawcze z L-Karnityną u sportowców (siatkarze –grupa 12 os, wioślarze grupa 56 os) – meldonium wpływało lepiej na zwiększanie wytrzymałości. Zasugerowano zastosowanie do zwiększania wydolności bezpośrednio przed zawodami (badanie w ZSRR )
Bezpieczeństwo i toksykologia
Środek ma wysoki profil bezpieczeństwa – nie zarejestrowano żadnego przypadku ostrego zatrucia u ludzi.
Dawka śmiertelna dla szczurów/psów szacowana jest na powyżej 5g/kg masy ciała. Według innych źródeł oszacowano LD50 dla szczurów jako większą niż 20g/kg m.c.
Trzeba mieć na uwadze, że badania toksykologiczne na ludziach są ograniczone. W karcie charakterystyki wyszczególniono : spadek ciśnienia krwi, reakcje alergiczne , problemy żołądkowo-jelitowe, bradykardia, eozynofilia.
Hipotetyczne szkodliwe działanie podczas stosowania u zdrowych ludzi:
- Zmniejszenie poziomu Koenzymu A , który bierze udział w wielu procesach np. w detoksykacji w wątrobie.
- Zmniejszenie poziomu L-karnityny w organizmie, która u osób zdrowych ma właściwości antyoksydacyjne i kardioprotekcyjne
- Efekt odstawienny: zgłaszano przypadki braku energii oraz nastroju po zakończonej kuracji lekiem u osób zdrowych- przyczyną może być konieczność przestawienia się na poprzedni system pozyskiwania energii wymagający większego zużycia tlenu.
- Długotrwałe podawanie doustne powoduje negatywne zmiany w florze bakteryjnej jelit (wzrost bakterii z grupy Proteobacteria, w modelu zwierzęcym)
- Długotrwałem podawanie=zmiany w ekspresji genów w wątrobie, sercu, mózgu oraz zmiany behawioralne. (model zwierzęcy)
- Kobiety są bardziej narażone na potencjalne przedawkowanie substancji – w badaniach klinicznych – wyższe stężenie w osoczu oraz wolniejsze wydalanie.
- Potencjalne zagrożenia dla sportowców wytrzymałościowych: zwiększenie wykorzystania glukozy i glikogenu podczas wysiłku fizycznego może przyśpieszyć zmęczenie –zanim nastąpią oczekiwane adaptacje. Przy krótkoterminowym zastosowaniu- upośledzenie beta oksydacji.

PODSUMOWANIE
Meldonium jest molekułą o wielokierunkowym działaniu. Brakuje badań krótko jak i długoterminowych – zwłaszcza na zdrowych, aktywnych fizycznie ludziach. Profil bezpieczeństwa jest wysoki.(przy krótkotrwałym użytkowaniu( Stosowanie jako doping jest niejako efektem popularności tego środka i ekstrapolacji wyników badań na zwierzętach na ludzi a potencjał ergogeniczny jest nadal niepotwierdzony, mimo wielu prawdopodobnych mechanizmów.